Podstawowe informacje

Zezwolenie na pobyt stały – podstawowe informacje

Niniejsza informacja nie stanowi źródła prawa. Autorzy dołożyli należytej staranności, aby była ona zgodna z obowiązującymi regulacjami prawnymi. Należy jednak pamiętać, że dotyczy ona typowych, mogących często występować przypadków i może nie w pełni odnosić się do poszczególnych spraw. Liczba i rodzaj dokumentów, których mogą żądać organy administracji w toku postępowania mogą różnić się od podanych w zależności od konkretnej sprawy. W razie jakichkolwiek wątpliwości należy skontaktować się z organem właściwym do rozpoznania indywidualnej sprawy względnie zapoznać się z przepisami prawa samodzielnie.

Zezwolenie na pobyt stały

Podstawa prawna – ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach – art. 195 – art. 210 ustawy- wraz z aktami wykonawczymi.

Komu i na jaki okres może zostać udzielone

Zezwolenie na pobyt stały udzielane jest w przypadkach określonych w art. 195 ustawy o cudzoziemcach, omówionych szczegółowo w poszczególnych zakładkach na niniejszej stronie internetowej.

Zezwolenie na pobyt stały udzielane jest na czas nieoznaczony.

Gdzie i kiedy złożyć wniosek

Cudzoziemiec składa wniosek osobiście, nie później niż w ostatnim dniu legalnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do wojewody właściwego ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca.

Przy składaniu wniosku cudzoziemiec ma obowiązek złożyć odciski linii papilarnych.

W przypadku cudzoziemca będącego osobą małoletnią wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt stały składają rodzice lub ustanowieni przez sąd opiekunowie albo jedno z rodziców lub jeden z ustanowionych przez sąd opiekunów.

Przy składaniu wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt stały cudzoziemcowi będącemu osobą małoletnią, która do dnia złożenia wniosku ukończyła 6. rok życia, jest wymagana jego obecność.

Opłaty związane z udzieleniem zezwolenia

Opłata skarbowa 640 zł.

Opłata za wydanie karty pobytu 50 zł.

Małoletniemu cudzoziemcowi, który do dnia złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt stały, nie ukończył 16. roku życia przysługuje ulga w opłacie za wydanie karty pobytu w wysokości 25 zł.

Niezbędne dokumenty

  1. Wypełniony zgodnie z pouczeniem formularz wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt stały;
  2. Cztery aktualne fotografie;
  3. Kserokopia ważnego dokumentu podróży (oryginał do wglądu), w szczególnie uzasadnionym przypadku, gdy cudzoziemiec nie posiada ważnego dokumentu podróży i nie ma możliwości jego uzyskania, może przedstawić inny dokument potwierdzający tożsamość.

Uwaga: Brak, któregokolwiek z ww. dokumentów spowoduje wezwanie cudzoziemca do jego uzupełnienia w terminie nie krótszym niż 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.

Typowe dokumenty potwierdzające okoliczności wskazane we wniosku

Uwaga: Dołączenie wymienionych niżej dokumentów do wniosku przy jego składaniu może ograniczyć ilość korespondencji urzędowej i skrócić czas załatwienia sprawy. Dokumenty sporządzone w języku obcym, służące za dowód w postępowaniu należy złożyć wraz z ich tłumaczeniem na język polski, dokonanym przez tłumacza przysięgłego.

  1. dokumenty potwierdzające spełnienie przesłanek udzielenia zezwolenia na pobyt stały, omówione szczegółowo w poszczególnych zakładkach na stronie internetowej.

Uwaga: W przypadku potrzeby wyjaśnienia lub doprecyzowania posiadanych przez organ dowodów w sprawie w trakcie postępowania cudzoziemiec może być wzywany do dostarczenia dodatkowych dokumentów lub do składania zeznań potwierdzających okoliczności, o których mowa we wniosku.

Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt stały

Odmawia się wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały, gdy w dniu złożenia wniosku o udzielenie tego zezwolenia:

1)    przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:

a) nielegalnie lub

b) na podstawie wizy Schengen upoważniającej tylko do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i pobytu na tym terytorium wydanej w celu przyjazdu ze względów humanitarnych, z uwagi na interes państwa lub zobowiązania międzynarodowe, lub,

c) na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na okoliczności wymagające krótkotrwałego pobytu, lub

d) na podstawie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, lub

2)    jest zatrzymany, umieszczony w strzeżonym ośrodku lub w areszcie dla cudzoziemców lub stosuje się wobec niego środek zapobiegawczy w postaci zakazu opuszczania kraju, lub

3)    odbywa karę pozbawienia wolności lub jest tymczasowo aresztowany, lub

4)    przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej po tym, jak został zobowiązany do powrotu i nie upłynął jeszcze termin dobrowolnego powrotu określony w decyzji w tej sprawie, także w przypadku przedłużenia tego terminu, lub

5)    jest obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w przypadku odmowy udzielenia lub cofnięcia zezwolenia pobytowego, bądź w przypadku odmowy udzielania lub cofnięcia ochrony międzynarodowej, lub

6)    przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Poza opisanymi wyżej przypadkami cudzoziemcowi odmawia się wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt stały, gdy przy składaniu wniosku o udzielenie mu tego zezwolenia albo w dodatkowym wyznaczonym przez wojewodę terminie, nie złożył odcisków linii papilarnych w celu wydania karty pobytu.

Uwaga: Punktów 1-5 nie stosuje się do cudzoziemca, któremu udzielono azylu w Rzeczypospolitej Polskiej.

Punktu 1 lit. a nie stosuje się do urodzonego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej małoletniego dziecka cudzoziemca, któremu udzielono zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, oraz do dziecka obywatela polskiego, które pozostaje pod władzą rodzicielską tego obywatela.

Punktu 1 lit. c nie stosuje się do cudzoziemców polskiego pochodzenia i zamierzających osiedlić się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na stałe.

Status pobytowy po złożeniu wniosku

Jeżeli wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały został złożony w trakcie legalnego pobytu cudzoziemca i wniosek ten nie zawierał braków formalnych lub braki formalne zostały uzupełnione w terminie, wojewoda zamieszcza w dokumencie podróży cudzoziemca odcisk stempla, który potwierdza złożenie wniosku. Pobyt cudzoziemca uważa się za legalny od dnia złożenia wniosku do dnia, w którym decyzja w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt stały stanie się ostateczna.

UWAGA: Umieszczenie stempla w dokumencie podróży nie uprawnia cudzoziemca do podróżowania po terytorium innych państw obszaru Schengen, natomiast cudzoziemiec może wyjechać do kraju pochodzenia, jednak aby powrócić do Polski powinien uzyskać wizę, jeśli pochodzi z państwa objętego obowiązkiem wizowym

Czas załatwienia sprawy

Postępowanie w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały powinno zakończyć się nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia jego wszczęcia, a postępowanie odwoławcze – w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania.

Dokument wydawany po uzyskaniu zezwolenia

Cudzoziemcowi, który uzyskał zezwolenie na pobyt stały na terytorium Polski, wydawana jest karta pobytu. Dokument ten odbiera się osobiście. W przypadku gdy karta pobytu została wydana cudzoziemcowi, który do dnia jej odbioru nie ukończył 13. roku życia, kartę odbiera jego przedstawiciel ustawowy lub kurator.

Karta pobytu w okresie swojej ważności potwierdza tożsamość cudzoziemca podczas jego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz uprawnia go, wraz z dokumentem podróży, do wielokrotnego przekraczania granicy bez konieczności uzyskania wizy.

Pierwsza karta pobytu wydawana jest z urzędu przez wojewodę, który udzielił cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały na okres 10 lat od dnia jej wydania. Przed upływem okresu ważności należy uzyskać kolejną kartę pobytu. Ponadto w niektórych przypadkach powstaje obowiązek wymiany posiadanej karty pobytu.

Prawo do wykonywania pracy

Cudzoziemiec, który posiada zezwolenie na pobyt stały uprawniony jest do wykonywania pracy na terytorium Polski bez konieczności posiadania zezwolenia na pracę. W karcie pobytu, wydanej w związku z udzieleniem cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały zamieszczana jest adnotacja ,,dostęp do rynku pracy”.

Odmowa udzielenia zezwolenia na pobyt stały

Cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na pobyt stały, jeżeli:

1) nie spełnia on wymogów udzielenia zezwolenia na pobyt stały, lub

2) obowiązuje wpis jego danych do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, lub

3) jego dane znajdują się w Systemie Informacyjnym Schengen do celów odmowy wjazdu, lub

4) wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, lub

5) wymaga tego interes Rzeczypospolitej Polskiej, lub

6) podstawą ubiegania się o zezwolenie jest zawarcie przez niego związku małżeńskiego z obywatelem polskim, a związek małżeński został zawarty lub istnieje w celu obejścia przepisów określających zasady i warunki wjazdu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ich przejazdu przez to terytorium, pobytu na nim i wyjazdu z niego, lub

7) w postępowaniu w sprawie udzielenia mu tego zezwolenia:

a) złożył on wniosek o udzielenie zezwolenia zawierający nieprawdziwe dane osobowe lub fałszywe informacje lub dołączył do niego dokumenty zawierające takie dane lub informacje, lub

b) zeznał on nieprawdę lub zataił prawdę albo podrobił lub przerobił dokument w celu użycia go jako autentycznego lub takiego dokumentu używał jako autentycznego, lub

8) zalega z uiszczeniem podatków, z wyjątkiem przypadków gdy uzyskał on przewidziane prawem zwolnienie, odroczenie, rozłożenie na raty zaległych płatności lub wstrzymanie w całości wykonania decyzji właściwego organu, lub

9) nie zwrócił kosztów związanych z wydaniem i wykonaniem decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, które zostały pokryte z budżetu państwa.

Uwaga: Jeżeli dane cudzoziemca znajdują się w Systemie Informacyjnym Schengen do celów odmowy wjazdu, zezwolenia na pobyt stały można udzielić, z uwzględnieniem interesu państwa, które dokonało wpisu do Systemu Informacyjnego Schengen, jeżeli zaistniały poważne przyczyny uzasadniające udzielenie tego zezwolenia, a w szczególności względy humanitarne lub wynikające z zobowiązań międzynarodowych.

Udzielenia zezwolenia na pobyt stały cudzoziemcowi polskiego pochodzenia zamierzającemu osiedlić się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na stałe, odmawia się w przypadkach, o których mowa w punktach 1, 4 lub 7.

Cofnięcie zezwolenia na pobyt stały

Cudzoziemcowi cofa się zezwolenie na pobyt stały, jeżeli:

 1) wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego lub

2) wymaga tego interes Rzeczypospolitej Polskiej, lub

3) w postępowaniu w sprawie udzielenia mu tego zezwolenia:

a) złożył on wniosek o udzielenie zezwolenia zawierający nieprawdziwe dane osobowe lub fałszywe informacje lub dołączył do niego dokumenty zawierające takie dane lub informacje, lub

b) zeznał on nieprawdę lub zataił prawdę albo podrobił lub przerobił dokument w celu użycia go jako autentycznego lub takiego dokumentu używał jako autentycznego, lub

4) został skazany prawomocnym wyrokiem w Rzeczypospolitej Polskiej za przestępstwo umyślne na karę co najmniej 3 lat pozbawienia wolności, lub

5) opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres przekraczający 6 lat.

Zezwolenie na pobyt stały, którego podstawą było pozostawanie w związku małżeńskim z obywatelem polskim, można cofnąć, jeżeli cudzoziemiec rozwiódł się w ciągu 2 lat od dnia, w którym udzielono mu zezwolenia na pobyt stały.

Uwaga: Zezwolenie na pobyt stały udzielone cudzoziemcowi polskiego pochodzenia zamierzającemu osiedlić się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na stałe cofa się w przypadkach, o których mowa w punkcie 1, 3 lub 5;

Zezwolenie na pobyt stały udzielone cudzoziemcowi posiadającemu azyl cofa się w przypadku pozbawienia go azylu w Rzeczypospolitej Polskiej.

Obowiązek opuszczenia Polski po odmowie, umorzeniu albo cofnięciu zezwolenia na pobyt stały

Cudzoziemiec jest obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o odmowie udzielenia mu zezwolenia na pobyt stały, decyzja
o umorzeniu postępowania w ww. sprawie lub decyzja o cofnięciu posiadanego przez niego zezwolenia stała się ostateczna, a w przypadku wydania decyzji przez organ wyższego stopnia, od dnia, w którym decyzja ostateczna została cudzoziemcowi doręczona, chyba że uprawniony jest on do dalszego pobytu na terytorium Polski na innej podstawie.

Inne ważne informacje

Zezwolenie na pobyt stały wygasa z mocy prawa z dniem uzyskania przez cudzoziemca zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE albo nabycia przez cudzoziemca obywatelstwa polskiego.

Postępowanie odwoławcze

Strona niezadowolona z decyzji właściwego wojewody wydanej w sprawie zezwolenia na pobyt stały ma prawo wystąpić w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, z odwołaniem do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

Odwołanie wnosi się do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców za pośrednictwem wojewody, który wydał decyzję. Osoba składająca odwołanie obowiązana jest złożyć pod nim własnoręczny podpis.

Strona niezadowolona z postanowienia właściwego wojewody o odmowie wszczęcia postępowania posiada prawo złożenia zażalenia w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia. Zażalenie wnosi się do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców za pośrednictwem wojewody, który wydał postanowienie. Osoba składająca zażalenie obowiązana jest złożyć pod nim własnoręczny podpis.

Uwaga: Sposoby i instrukcje zaskarżenia wydanych decyzji lub postanowień znajdują się również w pouczeniach w nich zawartych.