Zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE

Niniejsza informacja nie stanowi źródła prawa. Autorzy dołożyli należytej staranności, aby była ona zgodna z obowiązującymi regulacjami prawnymi. Należy jednak pamiętać, że dotyczy ona typowych, mogących często występować przypadków i może nie w pełni odnosić się do poszczególnych spraw. Liczba i rodzaj dokumentów, których mogą żądać organy administracji w toku postępowania mogą różnić się do podanych w zależności od konkretnej sprawy. W razie jakichkolwiek wątpliwości należy skontaktować się z organem właściwym do rozpoznania indywidualnej sprawy względnie zapoznać się z przepisami prawa samodzielnie.

Zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE

Podstawa prawna – ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach – art. 211- wraz z aktami wykonawczymi

Komu i na jaki okres może zostać udzielone

Cudzoziemcowi, który przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej legalnie i nieprzerwanie co najmniej przez 5 lat bezpośrednio przed złożeniem wniosku o udzielenie tego zezwolenia i spełnia łącznie następujące warunki:

  1. posiada źródło stabilnego i regularnego dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu;
  2. posiada ubezpieczenie zdrowotne w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
  3. posiada potwierdzoną znajomość języka polskiego.

Zezwolenie to udzielane jest na czas nieoznaczony.

Uwaga na ważne wyjątki:

  1. W przypadku mobilnych posiadaczy tzw. Niebieskiej Karty UE:
    Do wymaganego 5-letniego okresu pobytu na terytorium Polski zalicza się łączny okres legalnego pobytu na terytorium Unii Europejskiej, jeżeli cudzoziemiec przebywał legalnie i nieprzerwanie na tym terytorium co najmniej przez 5 lat na podstawie wydanego przez państwo członkowskie Unii Europejskiej dokumentu pobytowego z adnotacją “Niebieska Karta UE”, w tym na terytorium Polski – co najmniej przez 2 lata bezpośrednio przed złożeniem wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji.
  2. W przypadku cudzoziemców, którzy przebywają w celu odbycia studiów albo kontynuują swój legalny pobyt w Polsce po odbyciu tych studiów:
    Cudzoziemcy, którzy przebywają w Polsce w celu odbycia studiów nie mogą ubiegać się o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. O zezwolenie to nie mogą ubiegać się również cudzoziemcy przebywający w Polsce w związku zamiarem podjęcia lub kontynuowania nauki.
    Do 5-letniego okresu pobytu, warunkującego uzyskanie ww. zezwolenia zalicza się połowę okresu pobytu na podstawie wizy wydanej w celu odbycia studiów lub na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy w celu kształcenia się na studiach.
  3. W przypadku cudzoziemców, którzy posiadają status uchodźcy zalicza się połowę okresu pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w toku postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy lub cały okres pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w toku postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy, jeżeli przekroczył on 18 miesięcy.Do 5-letniego okresu pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie zalicza się pobytu cudzoziemca:

    1) będącego pracownikiem delegowanym przez usługodawcę w celu transgranicznego świadczenia usług lub będącego usługodawcą świadczącym usługi transgraniczne;

    2) przebywającego na terytorium Polski na podstawie wizy Schengen upoważniającej tylko do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i pobytu na tym terytorium wydanej w celu, przyjazdu ze względów humanitarnych, z uwagi na interes państwa lub zobowiązania międzynarodowe, lub;

    3) w okresie jego nauki na terytorium Polski;

    4) który został zobowiązany do powrotu i nie upłynął jeszcze termin dobrowolnego powrotu określony w decyzji w tej sprawie, także w przypadku przedłużenia tego terminu;

    5) który jest obowiązany opuścić terytorium Polski w przypadku odmowy udzielenia lub cofnięcia zezwolenia pobytowego, bądź w przypadku odmowy udzielania lub cofnięcia ochrony międzynarodowej, lub

    6) będącego członkiem misji dyplomatycznej lub urzędu konsularnego państwa obcego lub inną osobą zrównaną z nimi na podstawie ustaw, umów międzynarodowych lub powszechnie ustalonych zwyczajów międzynarodowych;

    7) na podstawie zezwolenie na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w ramach przeniesienia wewnątrz przedsiębiorstwa lub zezwolenia na pobyt czasowy w celu korzystania z mobilności długoterminowej lub zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na okoliczności wymagające krótkotrwałego pobytu;

    8) w toku postępowania w sprawie nadania mu statusu uchodźcy, w jeśli postępowanie to zakończyło się odmową nadania statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej;

    9) na podstawie zezwolenia na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego.

Wymóg nieprzerwanego pobytu – usprawiedliwione przerwy w pobycie

Pobyt cudzoziemca stanowiący podstawę do udzielenia mu zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE uznaje się za nieprzerwany, jeżeli żadna z przerw w nim:

  1. nie była dłuższa niż 6 miesięcy wszystkie przerwy nie przekroczyły łącznie 10 miesięcy
    w przypadku pobytu na terytorium RP;
  2. nie była dłuższa niż 12 miesięcy i wszystkie przerwy nie przekroczyły łącznie 18 miesięcy w przypadku pobytu na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej cudzoziemca posiadającego zezwolenie na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji.

Okresu pobytu wymaganego w celu uzyskania tego zezwolenia nie przerywają okresy nieobecności na terytorium Polski spowodowane:

  1. wykonywaniem przez cudzoziemca obowiązków zawodowych lub świadczeniem przez niego pracy poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie umowy zawartej z pracodawcą, którego siedziba znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lub
  2. towarzyszeniem cudzoziemcowi, o którym mowa w pkt 1, przez jego małżonka lub małoletnie dziecko, lub
  3. szczególną sytuacją osobistą wymagającą obecności cudzoziemca poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i trwała nie dłużej niż 6 miesięcy, lub
  4. wyjazdem poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu odbycia praktyk lub uczestnictwa w zajęciach, przewidzianych w toku studiów w polskiej uczelni

Gdzie i kiedy złożyć wniosek

Cudzoziemiec składa wniosek osobiście, nie później niż w ostatnim dniu legalnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do wojewody właściwego ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca.
Przy składaniu wniosku cudzoziemiec ma obowiązek złożyć odciski linii papilarnych.

W przypadku cudzoziemca będącego osobą małoletnią wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt długoterminowego UE składają rodzice lub ustanowieni przez sąd opiekunowie albo jedno z rodziców lub jeden z ustanowionych przez sąd opiekunów.

Przy składaniu wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt długoterminowego UE cudzoziemcowi będącemu osobą małoletnią, która ukończyła 6. rok życia, jest wymagana jego obecność.

Opłaty związane z udzieleniem zezwolenia:

Opłata skarbowa 640 zł
Opłata za wydanie karty pobytu 50 zł

Małoletniemu cudzoziemcowi, który do dnia złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, nie ukończył 16. roku życia przysługuje ulga w opłacie za wydanie karty pobytu w wysokości 25 zł.

Niezbędne dokumenty:

  1. Wypełniony zgodnie z pouczeniem formularz wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE
  2. Cztery aktualne fotografie
  3. Kserokopia ważnego dokumentu podróży (oryginał do wglądu), w szczególnie uzasadnionym przypadku, gdy cudzoziemiec nie posiada ważnego dokumentu podróży i nie ma możliwości jego uzyskania, może przedstawić inny dokument potwierdzający tożsamość
  4. Tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego, w którym cudzoziemiec będzie przebywał (za tytuł prawny nie uznaje się umowy użyczenia lokalu, chyba że użyczającym jest zstępny, wstępny, małżonek, rodzice małżonka lub rodzeństwo cudzoziemca.)

Uwaga: Brak, któregokolwiek z ww. dokumentów spowoduje wezwanie cudzoziemca do jego uzupełnienia w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.

Typowe dokumenty potwierdzające okoliczności wskazane we wniosku:

Uwaga: Dołączenie wymienionych niżej dokumentów do wniosku przy jego składaniu może ograniczyć ilość korespondencji urzędowej i skrócić czas załatwienia sprawy. Dokumenty sporządzone w języku obcym, służące za dowód w postępowaniu należy złożyć wraz z ich tłumaczeniem na język polski, dokonanym przez tłumacza przysięgłego.

  1. dokumenty potwierdzające co najmniej 5 – letni legalny pobyt w Polsce (mobilni posiadacze tzw. Niebieskiej Karty UE – 5-letni nieprzerwany pobyt na terytorium państw członkowskich UE na podstawie tego zezwolenia udzielonego im przez inne państwo UE, w tym 2 lata nieprzerwanego pobytu w Polsce przed złożeniem wniosku na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji);
  2. dokumenty potwierdzające, że pobyt na terytorium Polski był  nieprzerwany lub dokumenty stwierdzające przyczyny wystąpienia przerw w pobycie;
  3. dokumenty w celu poświadczenia źródła stabilnego i regularnego dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na utrzymaniu (dla osoby samotnie gospodarującej – w wysokości wyższej niż 634 zł netto miesięcznie, dla osoby w rodzinie – w wysokości wyższej niż 514 zł netto miesięcznie) przez ostatnie 3 lata przed złożeniem wniosku (w przypadku mobilnych posiadaczy tzw. Niebieskiej Karty UE – przez 2 lata przed złożeniem wniosku )np.  zeznania PIT o wysokości osiągniętego dochodu cudzoziemca za ww. okres, umowa o pracę, umowa zlecenie, opiewające na ten okres;
  4. dokument potwierdzający posiadanie ubezpieczenia zdrowotnego w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
  5. dokumenty potwierdzające znajomość języka polskiego, którymi mogą być:

a) urzędowo poświadczona znajomości języka polskiego, o której mowa w art. 11a ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. z 2011 r. poz. 224 i 455, z 2015 r. poz. 1132 oraz z 2017 r. poz. 60), na poziomie biegłości językowej co najmniej B1;

b) świadectwo ukończenia w Rzeczypospolitej Polskiej szkoły w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 59 i 949) lub uczelni w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2016 r. 1842, z późn. zm.) z wykładowym językiem polskim;

c) świadectwo ukończenia szkoły lub uczelni z wykładowym językiem polskim za granicą, odpowiadającej szkole lub uczelni w rozumieniu, odpowiednio, art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe lub art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym.

Uwaga: Wymogu znajomości języka polskiego nie stosuje się do małoletniego cudzoziemca, który do dnia złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE nie ukończył 16. roku życia.

Uwaga: W przypadku potrzeby wyjaśnienia lub doprecyzowania posiadanych przez organ dowodów w sprawie w trakcie postępowania cudzoziemiec może być wzywany do dostarczenia innych dokumentów lub do składania zeznań potwierdzających okoliczności, o których mowa we wniosku.

Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE

Odmawia się wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, gdy cudzoziemiec w dniu złożenia wniosku o udzielenie tego zezwolenia:

1) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:

a) nielegalnie lub

b) na podstawie wizy Schengen upoważniającej tylko do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i pobytu na tym terytorium wydanej w celu, przyjazdu ze względów humanitarnych, z uwagi na interes państwa lub zobowiązania międzynarodowe, lub,

c) w celu odbycia studiów lub szkolenia zawodowego, lub

d) w związku z zamiarem podjęcia lub kontynuowania nauki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lub

e) w związku z uzyskaniem zgody na pobyt ze względów humanitarnych, zgody na pobyt tolerowany, azylu lub ochrony czasowej, lub

f) w związku z ubieganiem się o nadanie statusu uchodźcy lub udzielenie azylu, lub

g) na podstawie zezwolenie na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w ramach przeniesienia wewnątrz przedsiębiorstwa lub zezwolenia na pobyt czasowy w celu korzystania z mobilności długoterminowej lub zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na okoliczności wymagające krótkotrwałego pobytu, lub

h) na podstawie zezwolenia na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego, lub

2) jest pracownikiem delegowanym przez usługodawcę w celu transgranicznego świadczenia usług lub usługodawcą świadczącym usługi transgraniczne, lub

3) jest zatrzymany, umieszczony w strzeżonym ośrodku lub w areszcie dla cudzoziemców lub jest wobec niego stosowany środek zapobiegawczy w postaci zakazu opuszczania kraju, lub

4) odbywa karę pozbawienia wolności lub jest tymczasowo aresztowany, lub

5) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej po tym, jak został zobowiązany do powrotu i nie upłynął jeszcze termin dobrowolnego powrotu określony w decyzji w tej sprawie, także w przypadku przedłużenia tego terminu, lub

6) jest obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w przypadku odmowy udzielenia lub cofnięcia zezwolenia pobytowego, bądź w przypadku odmowy udzielania lub cofnięcia ochrony międzynarodowej, lub

7) przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Poza opisanymi wyżej przypadkami cudzoziemcowi odmawia się wszczęcia ww. postępowania, gdy przy składaniu wniosku albo w dodatkowym wyznaczonym przez wojewodę terminie, nie złożył odcisków linii papilarnych w celu wydania karty pobytu.

Status pobytowy po złożeniu wniosku

Jeżeli wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE został złożony w trakcie legalnego pobytu cudzoziemca i wniosek ten nie zawierał braków formalnych lub braki formalne zostały uzupełnione w terminie, wojewoda zamieszcza w dokumencie podróży cudzoziemca odcisk stempla, który potwierdza złożenie wniosku. Pobyt cudzoziemca uważa się za legalny od dnia złożenia wniosku do dnia, w którym decyzja w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE stanie się ostateczna.

UWAGA: Umieszczenie stempla w dokumencie podróży nie uprawnia cudzoziemca do podróżowania po terytorium innych państw obszaru Schengen, natomiast cudzoziemiec może wyjechać do kraju pochodzenia, jednak aby powrócić do Polski powinien uzyskać wizę, jeśli pochodzi z państwa objętego obowiązkiem wizowym

Czas załatwienia sprawy

Postępowanie w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE powinno zakończyć się nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia jego wszczęcia, a postępowanie odwoławcze – w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania.

Dokument wydawany po uzyskaniu tego zezwolenia

Cudzoziemcowi, który uzyskał zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Polski, wydawana jest karta pobytu. Dokument ten odbiera się osobiście. W przypadku gdy karta pobytu została wydana cudzoziemcowi, który nie ukończył 13. roku życia, kartę odbiera jego przedstawiciel ustawowy lub kurator.

Karta pobytu w okresie swojej ważności potwierdza tożsamość cudzoziemca podczas jego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz uprawnia go, wraz z dokumentem podróży, do wielokrotnego przekraczania granicy bez konieczności uzyskania wizy.

Pierwsza karta pobytu wydawana jest z urzędu przez wojewodę, który udzielił cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE na okres 5 lat od dnia jej wydania. Przed upływem okresu ważności należy uzyskać kolejną kartę pobytu. Ponadto w niektórych przypadkach powstaje obowiązek wymiany posiadanej karty pobytu.

Prawo do wykonywania pracy

Cudzoziemiec, który posiada zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE uprawniony jest do wykonywania pracy na terytorium Polski bez konieczności posiadania zezwolenia na pracę. W karcie pobytu, wydanej w związku z udzieleniem cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, zamieszczana jest adnotacja ,,dostęp do rynku pracy”.

Odmowa udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE

Cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, jeżeli:

  1. nie spełnia wymogów do udzielenia wnioskowanego zezwolenia;
  2. wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Cofnięcie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE

Cudzoziemcowi cofa się zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE, jeżeli:

  1. nabycie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE nastąpiło w sposób niezgodny z prawem;
  2. stanowi on rzeczywiste i poważne zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo dla bezpieczeństwa i porządku publicznego;
  3. opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres przekraczający 6 lat;
  4. opuścił terytorium Unii Europejskiej na okres następujących kolejno po sobie:
    • 12 miesięcy lub
    • 24 miesiące, jeżeli posiadał zezwolenie na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji lub jest członkiem rodziny cudzoziemca, który takie zezwolenie posiadał;
  5. uzyskał na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE;

został on pozbawiony statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, jeżeli zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE zostało udzielone w związku z pobytem na tym terytorium na podstawie statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej.

Obowiązek opuszczenia Polski po odmowie, umorzeniu albo cofnięciu zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE

Cudzoziemiec jest obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o odmowie udzielenia mu zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, decyzja o umorzeniu postępowania w ww. sprawie lub decyzja o cofnięciu posiadanego przez zezwolenia stała się ostateczna, a w przypadku wydania decyzji przez organ wyższego stopnia, od dnia, w którym decyzja ostateczna została cudzoziemcowi doręczona, chyba że uprawniony jest on do pobytu na terytorium Polski na innej podstawie.

Inne ważne informacje

Z dniem uzyskania przez cudzoziemca zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE wygasa z mocy prawa posiadane przez cudzoziemca zezwolenie na pobyt stały.

Zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE wygasa z mocy prawa z dniem nabycia obywatelstwa polskiego.

Postępowanie odwoławcze

Strona niezadowolona z decyzji właściwego wojewody wydanej w sprawie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE ma prawo wystąpić w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, z odwołaniem do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

Odwołanie wnosi się do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców za pośrednictwem wojewody, który wydał decyzję. Osoba składająca odwołanie obowiązana jest złożyć pod nim własnoręczny podpis.

Strona niezadowolona z postanowienia właściwego wojewody o odmowie wszczęcia postępowania posiada prawo złożenia zażalenia w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia. Zażalenie wnosi się do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców za pośrednictwem wojewody, który wydał postanowienie. Osoba składająca zażalenie obowiązana jest złożyć pod nim własnoręczny podpis.

Uwaga: Sposoby i instrukcje zaskarżenia wydanych decyzji lub postanowień znajdują się również w pouczeniach w nich zawartych.