Po zakończeniu okresu przejściowego

Po zakończeniu okresu przejściowego przewidzianego w Umowie o wystąpieniu, tj. od 1 stycznia 2021r. obywatele Wielkiej Brytanii i członkowie ich rodzin będą posiadać prawo pobytu w Polsce co do zasady na dotychczasowych warunkach jeśli:

  • korzystali z prawa pobytu w Polsce zgodnie z prawem UE przed zakończeniem okresu przejściowego (dotyczy to także obywateli UK, którzy wjechali do RP po dacie Brexitu, a przed upływem okresu przejściowego);
  • w dalszym ciągu mieszkają w Polsce.

Prawo pobytu tych osób na terytorium Polski, będących beneficjentami Umowy Wystąpienia, będzie wynikać bezpośrednio z Umowy o wystąpieniu, jak również zostanie uregulowane w ustawie z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin, poprzez objęcie pojęciem „obywatela UE” stosowanego przez tą ustawę także obywateli Zjednoczonego Królestwa, będących beneficjentami Umowy wystąpienia oraz objęcie pojęciem „członka rodziny” również członków rodziny obywateli Zjednoczonego Królestwa będących beneficjentami Umowy wystąpienia.

Zasady pobytu obywateli Zjednoczonego Królestwa oraz członków ich rodzin, będących beneficjentami Umowy wystąpienia, będą analogiczne do tych, jakie mają zastosowanie do obywateli UE i członków ich rodzin, z uwzględnieniem pewnych modyfikacji wynikających z Umowy wystąpienia. Prawo stałego pobytu będzie przysługiwać, co do zasady, po upływie 5 lat nieprzerwanego pobytu. Okresy legalnego pobytu lub pracy zgodnie z prawem Unii, przypadające na czas przed zakończeniem okresu przejściowego i po nim, będą wliczane do wymaganego okresu uprawniającego do nabycia prawa stałego pobytu.

Planuje się, że system ten będzie mieć w Polsce charakter deklaratoryjny, nie będzie obowiązku uzyskania nowego statusu pobytowego oraz dokumentu pobytowego, jako warunku legalnego pobytu w Polsce na podstawie Umowy wystąpienia. Osoby kwalifikujące się do prawa pobytu na podstawie tej Umowy będą natomiast uprawnione do otrzymania zgodnie z warunkami określonymi w dyrektywie 2004/38/WE dokumentu pobytu, zawierającego oświadczenie, że został wydany zgodnie z niniejszą Umową (zgodnie z art. 18 ust. 4 Umowy wystąpienia).

W związku z powyższym planuje się wydawanie obywatelom Zjednoczonego Królestwa oraz członkom ich rodzin, będącym beneficjentami Umowy Wystąpienia na terytorium Polski, rodzajów dokumentów jakie są aktualnie wydawane obywatelom UE oraz członkom ich rodzin: zaświadczenia o zarejestrowaniu obywatela UE (na wniosek o zarejestrowanie pobytu), karty pobytu członka rodziny obywatela UE, oraz po nabyciu prawa stałego pobytu : dokumentu potwierdzającego prawo stałego pobytu oraz karty stałego pobytu członka rodziny obywatela UE. Dokumenty te będą przy tym zawierać adnotację, iż zostały wydane zgodnie z Umową wystąpienia.

Obywatele Zjednoczonego Królestwa oraz członkowie ich rodzin, będący beneficjentami Umowy wystąpienia na terytorium Polski, którzy uzyskali dokumenty pobytowe wydawane obywatelom UE oraz członkom ich rodzin do końca okresu przejściowego, będą mogli wystąpić do wojewody z wnioskiem o wymianę tych dokumentów na dokumenty zawierające adnotację, iż zostały wydane zgodnie z Umową wystąpienia.

Z wnioskami o wydanie dokumentów pobytowych zawierających w/w adnotację, w tym o wymianę posiadanych dokumentów na dokument zawierający w/w adnotację będzie można występować począwszy od 1 stycznia 2021r.

Obywatel Zjednoczonego Królestwa będący pracownikiem przygranicznym, o którym mowa w art. 9 lit. b Umowy Wystąpienia, który przed dniem 31 grudnia 2020 r. będzie wykonywał pracę lub prowadził inną działalność zarobkową we własnym imieniu i na własny rachunek na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie podlegając obowiązkowi rejestracji pobytu (pobyty do 3 miesięcy), będzie natomiast obowiązany zarejestrować swój pobyt, jeżeli po upływie okresu przejściowego będzie kontynuował wykonywanie pracy lub w/w działalności jako pracownik przygraniczny tj. bez zamieszkiwania na terytorium Polski. Odmiennie od wyżej wymienionych zasad dotyczących obywateli UK zamieszkujących w Polsce przed upływem okresu przejściowego, m.in. jako pracownicy, uzyskanie statusu pracownika przygranicznego na podstawie Umowy wystąpienia będzie uwarunkowane spełnieniem obowiązku zarejestrowania pobytu jako pracownik przygraniczny. Obywatel UK uzyska w ten sposób zaświadczenie o zarejestrowaniu pobytu obywatela UE, zawierające adnotację potwierdzającą posiadanie uprawnień pracownika przygranicznego na podstawie Umowy wystąpienia.

Możliwe będzie także wprowadzenie ograniczenia czasowego do złożenia przez obywatela UK wniosku o zarejestrowanie pobytu jako pracownik przygraniczny na podstawie Umowy wystąpienia.

Z wnioskiem o zarejestrowanie pobytu jako pracownik przygraniczny (i uzyskanie w wyniku zarejestrowania pobytu zaświadczenia o rejestracji pobytu dla pracownika przygranicznego) będzie można występować również począwszy od 1 stycznia 2021r.

Szczegóły polskich rozwiązań, które będą miały zastosowanie do beneficjentów Umowy wystąpienia po upływie okresu przejściowego zostaną określone w polskim ustawodawstwie.