1 lipca 2016

15 lat Urzędu do Spraw Cudzoziemców

1 lipca 2001 roku rozpoczął działalność Urząd do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców, przekształcony w 2007 roku w Urząd do Spraw Cudzoziemców. UdSC powstał, by zapewnić kompleksową i profesjonalną obsługę w zakresie legalizacji pobytu i udzielania ochrony cudzoziemcom przebywającym w Polsce. Tylko od 2007 r. Szef Urzędu wydał decyzje administracyjne dotyczące ok. 125 tys. osób.  

Osiągnięcia

Jednym z głównych osiągnięć UdSC było utrzymanie wysokiego poziomu obsługi cudzoziemców w zakresie procedur uchodźczych w okresach masowego napływu cudzoziemców w 2008, 2009 i 2013 r. Zachowano także wysoką jakości procedur legalizacji pobytu w okresach lawinowego wzrostu liczby wniosków w 2012, 2014 i 2015 r. Ponadto, dużym wyzwaniem było przygotowanie polskiego prawa w celu sprawnego wejścia Polski do strefy Schengen. Niezwykle istotne było uruchomienie małego ruchu granicznego z Ukrainą w lipcu 2009 r. oraz z Rosją w lipcu 2012 r. Urząd był również odpowiedzialny za zaprojektowanie i przeprowadzenie procesu legislacyjnego całkowicie nowej ustawy o cudzoziemcach.

Inwestycje

Urząd intensywnie wykorzystuje środki zagraniczne, np. w ramach Programu Phare w roku 2007 wybudowano i oddano do użytku punkt przyjmowania wniosków od cudzoziemców ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy przy ul. Taborowej 33 w Warszawie. Dzięki programowi SOLID w perspektywie finansowej 2007-2013 zrealizowano ponad 40 projektów, których łączna wartość wyniosła ponad 40 mln zł. Za sukcesy w realizacji projektów unijnych urząd otrzymał wyróżnienie od Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Ochrona międzynarodowa

Do głównych zadań UdSC należy m.in.. rozpatrywanie wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej (statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej). Od 2007 r. cudzoziemcy złożyli w Polsce ok. 44 tys. wniosków o nadanie statusu uchodźcy, które dotyczyły ok. 93 tys. osób. 90% wszystkich cudzoziemców ubiegających się o ochronę w Polsce wjeżdża do kraju przez przejście graniczne w Terespolu. Z tego powodu w 2009 r. utworzono Wydział Zamiejscowy Departamentu Postępowań Uchodźczych w Białej Podlaskiej, którego kluczowym zadaniem jest przeprowadzanie tak szybko, jak to możliwe wstępnych rozmów i formalności z cudzoziemcami.

Legalizacja pobytu

Działania UdSC w zakresie legalizacji pobytu polegają przede wszystkim na rozpatrywaniu odwołań cudzoziemców od decyzji wojewodów i Straży Granicznej oraz wyrażaniu zgody na wydanie wizy Schengen lub wizy krajowej w ramach konsultacji wizowych. Urząd w latach 2007-2015 wydał ponad 24 tys. decyzji w sprawach legalizacji pobytu (m.in. zgody na pobyt czasowy, stały, rezydenta długoterminowego UE) oraz przeprowadził ponad 4,5 mln konsultacji wizowych.

Pomoc socjalna

Bardzo ważnym aspektem działalności UdSC jest zapewnienie pomocy socjalnej osobom ubiegającym się w Polsce o status uchodźcy. Mogą one korzystać z pomocy finansowej (i utrzymywać się samodzielnie) lub z zakwaterowania w ośrodkach dla cudzoziemców. Wszystkim cudzoziemcom urząd zapewnia m.in. opiekę medyczną, naukę języka polskiego oraz dostęp do szkół i przedszkoli.

Współpraca międzynarodowa

Po wejściu Polski do strefy Schengen Urząd do Spraw Cudzoziemców pełni ważną rolę we współpracy Polski z innymi Państwami Członkowskimi w zakresie polityki wizowej, bezpieczeństwa oraz ochrony granic zewnętrznych Unii Europejskiej poprzez pełnienie wiodącej roli w zakresie konsultacji wizowych. Eksperci urzędu uczestniczą w pracach grup roboczych Rady i Komisji Unii Europejskiej. Szef UdSC pełni funkcję członka zarządu Europejskiego Urzędu Wsparcia w dziedzinie Azylu (EASO). Urząd intensywnie działa także w ramach GDISC (General Directors of Immigration Services Conference) – nieformalnej platformie wspierającej praktyczną współpracę pomiędzy europejskimi urzędami imigracyjnymi.