25 września 2015

Proces przyjmowania uchodźców – fakty i mity

Polska 22 września poparła decyzję ws. rozlokowania uchodźców w krajach UE.

Przedstawiamy bazę wiedzy na ten temat wraz z odpowiedziami na najbardziej nurtujące pytania w tym temacie.

Czy postulaty Polski ws. przyjmowania uchodźców zostały spełnione?

Tak. Postulowaliśmy m.in. o brak automatyzmu w przyjmowaniu uchodźców, możliwość odstąpienia od ich przyjmowania w określonych przypadkach, wzmocnienie granic zewnętrznych UE oraz  pełną i realną weryfikację mającą na celu m.in. zapewnienie bezpieczeństwa i oddzielenie imigrantów ekonomicznych od uchodźców. Wszystkie najważniejsze postulaty Polski zostały spełnione

Ile osób przyjmie Polska?

W lipcu podjęliśmy decyzję o przyjęciu 2 tys. uchodźców. 22 września Polska podjęła decyzję o przyjęciu 5082 osób. Ostateczna ich liczba będzie jednak mniejsza ponieważ do procesu przyjmowania uchodźców włączy się jeszcze m.in. Irlandia, Dania, Szwajcaria i Norwegia.  Oznacza to, że w sumie łącznie trafi do nas około 6500 – 6800 osób.

Skąd będą pochodzić osoby, które przyjmiemy?

Będą to uchodźcy przebywający obecnie na terenie Włoch i Grecji (oprócz grupy 900 osób, które zostaną przyjęte w ramach przesiedleń). Są to przede wszystkim obywatele Syrii i Erytrei.

Czy wszyscy uchodźcy trafią do nas jednorazowo?

Nie. Cały proces został rozłożony na 2 lata (od 2016 do 2017). Uchodźcy będą przyjeżdżać stopniowo w małych grupach. Dzięki temu maksymalnie ułatwimy proces adaptacji do nowych warunków i integracji z polskim społeczeństwem.

Kiedy trafią do nas pierwsi uchodźcy?

W 2016 roku.

Gdzie trafią uchodźcy, których przyjmie Polska?

Przyjmowane osoby nie trafią od razu do zaproponowanych im przez parafie lub samorządy miejsc. Uchodźcy, którzy uzyskają ochronę w naszym kraju, trafią do otwartych ośrodków Urzędu do Spraw Cudzoziemców. W tym momencie w całym kraju jest 11 takich ośrodków. Po przyjeździe do Polski zostaną oni objęci programami preintegracyjnymi, a po zakończeniu procedury programem integracyjnym. Osoby te zostaną objęte opieką medyczną, kursami informacyjnymi, ułatwiającymi proces adaptacji oraz nauką języka polskiego. Najmłodsi i młodzież zostanie objęta obowiązkiem szkolnym. Po uzyskaniu statusu uchodźcy, cudzoziemcy będą mogli złożyć wniosek, o trwający rok tzw. indywidualny program integracyjny – realizowany przez powiatowe jednostki pomocy rodzinie, który nadzoruje Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej.

Czy Polska poradzi sobie z adaptacją?

Tak. Liczba uchodźców, którą przyjmiemy nie sprawi kłopotów naszym strukturom migracyjnym. W latach 90 Polska przyjęła ponad 80 tys. uchodźców z Czeczenii, a cały proces nie był dla polskich służb migracyjnych problemem.

Czy uchodźcy będą weryfikowani?

Tak. Kwestie bezpieczeństwa są dla nas absolutnym priorytetem. Każda osoba będzie weryfikowana już przez kraje pierwszego przyjazdu. Polska otrzyma pełną dokumentację takiej osoby włącznie z jej odciskami palców. Każda osoba będzie weryfikowana przez służby państw członkowskich, które będą ze sobą współpracowały. Polska może w każdej chwili odmówić przyjęcia danej osoby. W krajach, w których znajdują się uchodźcy, którzy mają przyjechać do Polski będą oficerowie łącznikowi polskiej Straży Granicznej. Będą oni mieli bezpośredni kontakt z tymi, którzy tę procedurę prowadzą, a także samymi kandydatami do relokacji.

Czy przyjmiemy tzw. imigrantów ekonomicznych?

Nie. Polska przyjmie tylko uchodźców czyli osoby, które posiadają uzasadnioną obawę przed prześladowaniem w kraju z którego pochodzą. Oddzielenie uchodźców od imigrantów ekonomicznych będzie możliwe dzięki drobiazgowej weryfikacji każdej osoby.

Czy będziemy mogli wskazać uchodźców, których chcemy przyjąć?

Tak. Mamy możliwość wpływania na to, kto będzie do nas przyjeżdżał. Państwa członkowskie mogą wskazać jakie grupy uchodźców ich zdaniem najlepiej się będą integrowały.

Co się stanie w przypadku zaostrzenia sytuacji na Ukrainie?

Będziemy mogli odstąpić od przyjmowania zadeklarowanej liczby osób w przypadku gwałtownego napływu uchodźców z Ukrainy lub w przypadku realnego ryzyka zaistnienia takiej sytuacji.

Czy w przypadku dalszego napływu uchodźców, zostanie zastosowany automatyzm w ich przyjmowaniu czyli wskazanie przez UE konkretnej liczby osób, które musimy przyjąć bez prawa do negocjacji?

Nie. Ani decyzja z lipca, ani z września nie będzie brana pod uwagę w przyszłości. Z decyzji zostały wyrzucone wszystkie mechanizmy i modele wyliczeń ws. przyjmowania uchodźców, które mogłyby w przyszłości posłużyć jako algorytm do rozlokowywania ich w krajach UE. Każde kolejne dzielenie kwot będzie wymagało podjęcia osobnej decyzji państw członkowskich UE.

Czy Polska otrzyma pomoc finansową z UE na pomoc uchodźcom?

Tak. Zapewnienie schronienia uchodźcom w Polsce będzie finansowane ze środków UE . UE zwróci Polsce po 10 tys. euro na każdego uchodźcę przyjętego z Bliskiego Wschodu i 6 tys. euro na uchodźcę przebywającego w obozach na terenie UE – w Grecji i na terenie Włoch.

Co z kontrolą granic we Włoszech i Grecji?

Decyzja o relokowaniu uchodźców do innych państw członkowskich UE zobowiązała Grecję i Włochy do wprowadzenia realnej kontroli na swoich granicach, tak aby zapobiec dalszemu przedostawaniu się ich na teren UE.

Źródło: MSW