Chcę pracować w Polsce

Informacje dla cudzoziemców zainteresowanych wykonywaniem w Polsce pracy

Wykonywanie pracy zgodnie z prawem jest bardzo ważne zarówno z punktu widzenia cudzoziemca jak i podmiotu powierzającego mu wykonywanie pracy. Cudzoziemiec wykonujący pracę niezgodnie z przepisami naraża się na ukaranie karą grzywny w wysokości nie niższej niż 1000 zł oraz wydanie mu decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Podmiot powierzający cudzoziemcowi nielegalne wykonywanie pracy naraża się odpowiedzialność wykroczeniową lub karną.

Cudzoziemiec przybywający do Polski w celu wykonywania pracy powinien zadbać o to, aby jego pobyt był legalny. Natomiast pracodawca cudzoziemca powinien uzyskać dokumenty uprawniające cudzoziemca do wykonywania w Polsce pracy oraz warunkujące wydanie mu wizy lub zezwolenia na pobyt czasowy w tym celu. Pracodawca ma również obowiązek przechowywania kopii dokumentów potwierdzających legalny pobyt cudzoziemca w Polsce.

Co do zasady cudzoziemcy uprawnieni są do wykonywania w Polsce pracy jeśli:

  •  przebywają legalnie oraz posiadają zezwolenie na pracę, chyba że nie jest ono wymagane, albo
  •  posiadają zezwolenie na pobyt czasowy i pracę albo zezwolenie na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji.

Uwaga: Cudzoziemiec nie może wykonywać w Polsce pracy, jeśli przebywa na podstawie:

  • wizy wydanej w celu turystycznym, korzystania z ochrony czasowej, przyjazdu ze względów humanitarnych, z uwagi na interes państwa lub zobowiązania międzynarodowe;
  • zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego na podstawie art. 181 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, tj. ze względu na okoliczności wymagające krótkotrwałego pobytu cudzoziemca na terytorium Polski.

Obowiązek uzyskania zezwolenia na pracę cudzoziemca

Zezwolenie na pracę jest decyzją właściwego organu, uprawniającą cudzoziemca przebywającego w Polsce legalnie, do wykonywania pracy na warunkach określonych w treści zezwolenia. Dokument ten wydawany jest na wniosek podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi przez wojewodę właściwego ze względu na jego siedzibę lub miejsce zamieszkania.

Zezwolenie na pracę w Polsce nie jest wymagane m.in. gdy cudzoziemiec:

  • posiada status członka rodziny obywatela UE/EOG/Szwajcarii,
  • korzysta w Polsce z ochrony międzynarodowej (posiada status uchodźcy, korzysta z ochrony uzupełniającej),
  • posiada zezwolenie na pobyt stały w Rzeczypospolitej Polskiej,
  • posiada zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej w Rzeczypospolitej Polskiej,
  • posiada zgodę na pobyt ze względów humanitarnych,
  • posiada zgodę na pobyt tolerowany w Rzeczypospolitej Polskiej,
  • jest małżonkiem obywatela polskiego, posiadający zezwolenie na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udzielone w związku z zawarciem związku małżeńskiego,
  • posiada zezwolenie na pobyt czasowy w celu połączenia się z rodziną,
  • zezwolenie na pobyt czasowy w celu kształcenia się na studiach,
  • posiada ważną Kartę Polaka,
  • jest absolwentem polskich szkół ponadgimnazjalnych, stacjonarnych studiów wyższych lub stacjonarnych studiów doktoranckich na polskich uczelniach.

Do ważnej grupy wyjątków należą również obywatele 6 państw – Ukrainy, Rosji, Białorusi, Gruzji, Armenii, Mołdawii, którzy korzystają z ułatwionego dostępu do polskiego rynku pracy i przez okres 6 miesięcy ciągu kolejnych 12 miesięcy mogą wykonywać pracę bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę pod warunkiem posiadania pisemnego oświadczenia podmiotu powierzającego wykonywanie pracy zarejestrowanego we właściwym powiatowym urzędzie pracy i pisemnej umowy. W sytuacji, gdy pracodawca chce zatrudnić cudzoziemca przez dłuższy okres czasu wymagane jest posiadanie zezwolenia na pracę albo zezwolenia na pobyt czasowy i pracę albo zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji. Jeśli cudzoziemiec pracował u danego pracodawcy w związku z zarejestrowanym oświadczeniem, pracodawca ten może wystąpić o wydanie zezwolenia na pracę (na tym samym stanowisku) w trybie uproszczonym (bez konieczności uzyskania informacji starosty nt. możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych w oparciu o lokalny rynek pracy).

Zobacz pozostałe przypadki, w których cudzoziemiec może wykonywać pracę bez konieczności posiadania zezwolenia na pracę.

Wiza w celu wykonywania pracy

Aby uzyskać wizę w celu wykonywania pracy cudzoziemiec powinien dołączyć do wniosku o wydanie wizy zezwolenie na pracę albo pisemne oświadczenie pracodawcy o zamiarze powierzenia cudzoziemcowi wykonywania pracy, jeżeli zezwolenie na pracę nie jest wymagane. Dokumenty te uzyskiwane są przez podmiot zamierzający powierzyć wykonywanie pracy.

Jedno zezwolenie na pobyt czasowy i pracę

Cudzoziemcy przebywający w Polsce legalnie, których celem pobytu jest wykonywanie pracy mają możliwość ubiegania się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę albo zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji. 

Informacje dotyczące zatrudnienia cudzoziemców dostępne są m.in. na stronie wortalu publicznych służb zatrudnienia. 

Zezwolenia te wydawane są przez wojewodę w tzw. procedurze jednego wniosku, skutkującej wydaniem cudzoziemcowi jednego dokumentu uprawniającego go zarówno do pobytu, jak i wykonywania w Polsce pracy, bez konieczności posiadania dodatkowo zezwolenia na pracę.
Co do zasady, do wniosku o udzielenie tych zezwoleń dołączona musi być informacja starosty o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych w oparciu o lokalny rynek pracy, którą uzyskuje w Powiatowym Urzędzie Pracy pracodawca cudzoziemca.